Επισκοπικός Κατάλογος

Κατά κόσμον Λεωνίδας Ζωγραφίδης. Εγεννήθη εις την Γαλύφα Πεδιάδος, εκ πατρός ιερέως. Αδελφός της Μονής Αγκαράθου, εχειροτονήθη Διάκονος υπό του Μητροπολίτου Κρήτης Τιμοθέου Καστρινογιαννάκη και εστάλη υπ’ αυτού εις την Θεολογικήν Σχολήν Χάλκης, εκ της οποίας απεφοίτησε τω 1885 με βαθμόν «παμψηφεί άριστα». Εχειροτονήθη εις Επισκοπήν Πέτρας την 23ην Δεκεμβρίου 1889. Διετέλεσε τοποτηρητής της Μητροπόλεως Κρήτης κατά τα έτη 1917 – 1920, εξορίστου όντος του Μητροπολίτου αυτής, σοφού πρωθιεράρχου της Κρήτης Ευμενίου Ξηρουδάκη, τον οποίον και διεδέχθη μετά τον θάνατον αυτού, επισυμβάντος εν εξορία τω 1920. Ως Μητροπολίτης Κρήτης παρέμεινεν άχρι του 1933. Εξεδήμησεν εις Κύριον την 26ην Απριλίου 1933.

Εγεννήθη εις Μαργαρίτες Μυλοποτάμου. Εσπούδασεν εις την Θεολογικήν Σχολήν της Χάλκης και εις την Πνευματικήν Ακαδημίαν Μόσχας. Τω 1920 διωρίσθη υπό της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος Τοποτηρητής της χηρευούσης Μητροπόλεως Κερκύρας και Παξών και τω 1923 εξελέγη υπό της Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης Επίσκοπος Πέτρας, ένθα και αρχιεράτευσεν άχρι του 1953, ότε μετέστη προς Κύριον.

Ὁ Μητροπολίτης Πέτρας Δημήτριος (κατά κόσμον Γεώργιος Μπουρλάκης), μοναχοπαίδι τοῦ Δημητρίου καί τῆς Ἀνδρονίκης (τό γένος Μοδινάκη), μέ καταγωγή ἀπό τό Καρύδι Μεραμβέλλου, γεννήθηκε στό Ἡράκλειο τῆς Κρήτης τό 1921. Τά ἐγκύκλια γράμματα διδάχθηκε στή γενέτειρά του. Ἀνετράφη ἐκκλησιαστικῶς στίς αὐλές τοῦ Ἱεροῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Μηνᾶ. Μαθήτευσε κοντά στόν ἀπό Πέτρας Μητροπολίτη Κρήτης Τίτο Ζωγραφίδη, ὁ ὁποῖος διακρινόταν γιά τή λειτουργική του μεγαλοπρέπεια καί εὐταξία, τήν ἀνδρεία καί τήν αὐστηρότητα. Συμμετεῖχε δέ μέ προσήλωση στίς Ἱερές Ἀκολουθίες καί μεγαλοπρεπεῖς τελετές, τίς ὁποῖες τοῦ ἄρεσε νά διηγεῖται τακτικά. Μέ συστατικό γράμμα τοῦ λογίου Μητροπολίτου Κρήτης Τιμοθέου Βενέρη στό τέλος τῆς δεκαετίας τοῦ 1930, μετέβη στή γεραρά Θεολογική Σχολή τῆς Χάλκης, τοῦ Πανσέπτου Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ὅπου σπούδασε τή Θεολογική ἐπιστήμη. Τό θέμα τῆς διατριβῆς του ἦταν: «Ἡ Ἀνάστασις τοῦ Κυρίου καί αἱ κατ’ αὐτῆς ἐνστάσεις τῆς νεωτέρας κριτικῆς». Σχολάρχη εἶχε τόν πραότατο Μητροπολίτη Φιλαδελφείας Αἰμιλιανό Παπαδημητρίου καί μετέπειτα, δι’ ὀλίγον, τόν Νεοκαισαρείας Χρυσόστομο Κορωναῖο, τόν Φωκαέα. Σεπτῇ ἐντολῇ τοῦ Πατριάρχου Βενιαμίν (γέροντος τότε) ἐχειροτονήθῃ Διάκονος (13/12/1942), ὑπό τοῦ καλοκάγαθου Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Θωμᾶ καί Πρεσβύτερος (4/3/1943) ὑπό τοῦ Σχολάρχου του Μητροπολίτου Φιλαδελφείας Αἰμιλιανοῦ. Ἐχειροθετήθη ὑπό τοῦ Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μαξίμου, τοῦ μετέπειτα Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, Ἀρχιμανδρίτης τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ὑπηρέτησε σέ διάφορους Ναούς τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί δή ὡς προϊστάμενος τῆς ἀκμάζουσας τότε Ἐνορίας τοῦ Ἁγίου Νικολάου τῆς πύλης τοῦ Ρωμανοῦ (Τόπ Καπί) καί τοῦ Μεγάλου Ρεύματος (Ἀρναούτ Κιοϊ) στόν Βόσπορο. Ἐπέστρεψε στήν Κρήτη μετά τήν ἐκδημία τοῦ πατρός του καί μέσῳ τοῦ Ἐπισκόπου Λάμπης καί Σφακίων Εὐμενίου, ὁ ὁποῖος συνδεόταν στενῶς μέ τήν ἱστορική Μονή τῆς Ἀγκαράθου, γνωρίζει τή Μονή ἐκ τοῦ σύνεγγυς καί κατατάσσεται στήν ἀδελφότητά της. Ἔκτοτε ἔδειξε ζωηρό ἐνδιαφέρον γιά τά προβλήματα πού ἀπασχολοῦσαν τή Μονή καί συνέβαλε στήν αἴσια λύση πολλῶν ἀπό αὐτά. Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κρήτης διορίσθηκε ὑπό τοῦ Μητροπολίτου Κρήτης Βασιλείου τό 1946. Στή θέση αὐτή ὑπηρέτησε ἐπί δεκαετία καί μέχρι τῆς ἐκλογῆς του σέ Ἐπίσκοπο. Ἀπό τῆς θέσεως αὐτῆς ἀνέπτυξε ἀξιόλογη ἐκκλησιαστική καί κοινωνική δράση ὡς Ἱεροκήρυκας τοῦ Ἱεροῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Μηνᾶ, ὡς μέλος κοινω­φελῶν καί φιλανθρωπικῶν σωματείων καί ὡς πρῶτος Πρόεδρος τῆς ἐν Ἡρακλείῳ ἐσωτερικῆς Ἱεραποστολικῆς Ἀδελφότητος «Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΙΤΟΣ», ὅπου καί διακρίθηκε γιά τόν ἔνθερμο ζῆλο του, τά φιλάνθρωπα αἰσθήματά του, τήν ἁπλότητα καί ἀκεραιότητα τοῦ χαρακτῆρος, τό ἀνεπίληπτο τοῦ ἤθους, τήν εἰλικρίνεια καί παρρησία τῶν λόγων του. Ἐπίσκοπος ἐξελέγη τήν 28ην Μαΐου 1956. Ἐνθρονίσθηκε τό ἴδιο ἔτος (16/9), ἐν μέσῳ θερμοτάτων ἐκδηλώσεων τοῦ λαοῦ, τόν ὁποῖο ἐποίμανε θεοφιλῶς καί θεαρέστως μέχρι τήν ἡμέρα τῆς ἐκδημίας του (11/9/1990). Ἡ κατάσταση τῆς Ἐπισκοπῆς Πέτρας, ὅταν ἐξελέγη ὁ μακαριστός Δημήτριος ἦταν ἐμπερίστατος, λόγῳ τῆς πολυετοῦς ἀσθενείας τοῦ ἀοιδίμου Ἐπισκόπου Διονυσίου Μαραγκουδάκη, ἡ ὁποία τόν καθήλωσε στό κρεβάτι καθώς καί τῆς τριετοῦς χηρείας μετά τήν κοίμησή του. Μέ τόν δυναμικό του χαρακτῆρα ὅμως ὁ Δημήτριος κατάφερε ἐντός ὀλίγου χρονικοῦ διαστήματος νά ἐπαναφέρει τήν Ἐπισκοπή στήν πρότερη εὐπρέπεια, μέ τή συνδρομή τῶν εὐλαβῶν κληρικῶν του καί τῶν ἀνθρώπων τοῦ τόπου, οἱ ὁποῖοι διακρίνονται μέχρι σήμερα γιά τήν εὐγένεια, τό ἦθος, τήν ἐργατικότητα, τή φιλοξενία καί τή διαχρονική προσφορά τους στά γράμματα καί τόν πολιτισμό, ἀρετές πού ἀπορρέουν ἀπό τήν ἀγάπη τους στήν Ἐκκλησία καί τόν Χριστό καί τήν προσήλωσή τους στίς παραδόσεις. Ὡς Ἐπίσκοπος συνέχισε τήν ποικιλότροπη καί πολύπλευρη ποιμαντική δράση του, συστήνοντας ἐκκλησιαστικά ἱδρύματα, ἐνοριακές δομές κοινωνικῆς μέριμνας ἀπαραίτητες γιά τή δύσκολη ἐκείνη ἐποχή. Ἐνδιαφέρθηκε γιά τήν ἀνέγερση Ἱερῶν Ναῶν καί ἀνακαίνιση Μονῶν καί Ἐκκλησιῶν. Προέβη στή στερέωση, ἀνακαίνιση καί ἐξωραϊσμό τοῦ Ἱεροῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ τῆς Μεγάλης Παναγίας καί στήν ἐκ βάθρων ἀνέγερση νέου ἐπισκοπείου. Προέβαλε καί διέδωσε τήν τιμή τῶν Κρητῶν Ἁγίων, ἐγκαινιάζοντας πολλούς ναούς ἐπ’ ὀνόματι αὐτῶν. Φρόντισε γιά τήν εὐταξία καί μεγαλοπρέπεια τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν καί Μυστηρίων, ἰδίως τῆς Θείας Λειτουργίας καί μέ τήν ἀρχοντιά τοῦ χαρακτῆρα του, τῆς ἐν γένει συμπεριφορᾶς του, τό ἐμπεριστατωμένο πατερικό κήρυγμά του καί τίς διαπροσωπικές σχέσεις, καλλιέργησε τίς ψυχές τοῦ λογικοῦ ποιμνίου, πού τοῦ ἐμπιστεύθηκε ἡ Ἐκκλησία. Ὁ μακαριστός Δημήτριος διετέλεσε Τοποτηρητής τῆς Ἐπισκοπῆς Ἱερᾶς καί Σητείας κατά τήν περίοδο 1960-1961 μετά τήν κοίμηση τοῦ μακαριστοῦ Ἐπισκόπου Φιλοθέου Μαζοκοπάκη και Τοποτηρητής τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κρήτης κατά τό ἔτος 1978, μετά τήν κοίμηση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κρήτης κυροῦ Εὐγενίου Ψαλιδάκη. Ἐν κατακλεῖδι, ὁ πολύς Δημήτριος ἦταν ὁ γνήσιος καί θαρραλέος Ἱεράρχης πού ἀνάλωσε τή ζωή του γιά τήν πνευματική προαγωγή τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ καί τό κοινωνικό του συμφέρον, τήν πρόοδο καί εὐημερία τοῦ τόπου καί τῆς Μητροπόλεώς του. Ἀς εἶναι αἰωνία καί ἄληστος ἡ μνήμη του!

Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Πέτρας καὶ Χερρονήσου, ὑπέρτιμος καὶ ἔξαρχος Καρπαθίου Πελάγους κ. Νεκτάριος (Παπαδάκης) γεννήθηκε στὸ Καταλαγάρι Πεδιάδος Ἡρακλείου τὸ 1951. Τὶς ἐγκύκλιες σπουδὲς τοῦ πραγματοποίησε στὸ Γυμνάσιο Ἀρχανῶν καὶ στὴ συνέχεια φοίτησε στὸ Ἀνώτερο Φροντιστήριο τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Ἀκαδημίας. Ἀκολούθως εἰσήχθη στὴν Θεολογικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἀπ’ ὅπου ἀποφοίτησε τὸ 1975. Μοναχὸς ἐκάρη τὸ 1970 στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίου Γεωργίου Ἐπανωσήφη, τὸ 1971 χειροτονήθηκε Διάκονος καὶ τὸ 1972 Πρεσβύτερος ἀπὸ τὸν ἀοίδιμο Ἀρχιεπίσκοπο Κρήτης κυρὸ Εὐγένιο. Ὑπηρέτησε στὴν Ἱερὰ Ἀρχιεπισκοπὴ Κρήτης ὡς Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Φιλοπτώχου Ταμείου (1975-1977), ὡς Γενικὸς Ἀρχιερατικὸς Ἐπίτροπος (1977-1978) καὶ ὡς Πρωτοσύγκελλος (1978-1990). Ἐπίσης διετέλεσε Καθηγητὴς σὲ Σχολεῖα τῆς Μέσης Ἐκπαίδευσης. Μητροπολίτης Πέτρας ἐξελέγη στὶς 6 Ὀκτωβρίου 1990. Ἰδιαίτερη μέριμνα τοῦ Μητροπολίτου εἶναι ἡ καλλιέργεια τῶν ἱερατικῶν καὶ μοναχικῶν κλήσεων, τὸ ἐνδιαφέρον του γιὰ τὶς ἀναπτυσσόμενες τουριστικὲς περιοχές, γιὰ τὴν ἐκπαίδευση τῶν νέων διευκολύνοντας τὴν ἀνέγερση μεγάλων συγκροτημάτων τῶν ΤΕΙ σὲ ἔκταση ποὺ παραχωρήθηκε στὸ Δῆμο Ἁγίου Νικολάου. Ἱδρύθηκε τὸ Γηροκομεῖο «Παναγία ἡ Γερόντισσα» στὸ Ὀροπέδιο Λασιθίου. Ἀναστηλώθηκαν καὶ συντηρήθηκαν πολλά, τὰ πιὸ σημαντικὰ ἐκκλησιαστικὰ μνημεῖα τῆς Μητροπόλεως. Ἀναπαλαιώθηκαν καὶ ἐπαναλειτούργησαν ἡ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίας Τριάδος Ἀρετίου, ἡ Ἱερὰ Μονὴ Κρεμαστῶν, ἡ Ἱερὰ Μονὴ Κερᾶς, ἡ Ἱερὰ Μονὴ Κρουσταλλένιας, ἡἹερὰ Μονὴ Βιδιανής. Ἀνακαινίσθηκε ἐκ βάθρων καὶ ἐμπλουτίστηκε μὲ σημαντικὰ κτίσματα ἡ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγ. Γεωργίου Σελλινάρι. Ἐκδόθηκαν σημαντικὰ βιβλία λειτουργικοῦ καὶ ἱστορικοῦ περιεχομένου ὅπως «ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Εὐγένιος καὶ ἡ Ἐκκλησία Κρήτης», τὸ τρίτομο μνημειῶδες ἔργο «Κρητικὸν Πανάγιον», «Τὸ Λασίθι στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων» κ.α. Σὲ συνεργασία μὲ τὸ Πανεπιστήμιο Ἰωαννίνων πραγματοποιήθηκε ἡ διάσωση καὶ ἔγινε ἡ ψηφιοποίηση τοῦ Ἀρχείου τῆς Χριστιανικῆς Δημογεροντίας Λασιθίου (1869-1898). Πρωτοστάτησε στὴν συγκρότηση εἰδικῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Θρησκευτικοῦ Τουρισμοῦ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης τῆς ὁποίας διετέλεσε πρῶτος Πρόεδρος. Διοργάνωσε τὴν πρώτη συνάντηση μὲ τὸ Σωματεῖο Ἐπαγγελματιῶν Ξεναγῶν Κρήτης, ὅρισε ἐτήσιο συνέδριο γιὰ τὸ θρησκευτικὸ τουρισμὸ στὸ νησὶ καὶ ἐξέδωσε τὸν Ὁδηγὸ ἐκκλησιαστικῶν μνημείων τῆς Μητροπόλεως.